जुन्या विहिरीला १ लाख तर नवीन विहिरीला ४ लाख अनुदान; महाराष्ट्र शासनाची मोठी योजना, असा करा अर्ज!

महाडीबीटी: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व बिरसा मुंडा कृषी क्रांती योजना 2026 | नवीन विहीर अनुदान संपूर्ण मार्गदर्शिका

अद्ययावत माहिती: १० फेब्रुवारी २०२६ | आपले सरकार सेवा केंद्र वाघळवाडी विशेष अंक

सरकारी योजनांचे डेली अपडेट्स थेट तुमच्या मोबाईलवर मिळवा!

जॉईन व्हॉट्सॲप ग्रुप (WhatsApp)

प्रस्तावना

महाराष्ट्रातील शेती ही मुख्यत्वे पावसावर अवलंबून आहे. मात्र, अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील अनेक शेतकऱ्यांकडे सिंचनाची हक्काची सोय नसल्यामुळे ते वर्षातून फक्त एकच पीक घेऊ शकतात. ही परिस्थिती बदलण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागाने 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना' आणि 'बिरसा मुंडा कृषी क्रांती योजना' सुरू केली आहे. या योजना केवळ अनुदान देण्याचे साधन नसून, त्या शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्वातंत्र्याचा पाया आहेत. बारामती, सोमेश्वरनगर आणि पुणे जिल्ह्यातील हजारो शेतकऱ्यांनी या योजनेचा लाभ घेऊन आपली शेती समृद्ध केली आहे.

१. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना (सविस्तर)

ही योजना विशेषतः अनुसूचित जाती (SC) आणि नवबौद्ध प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी राबविली जाते. ज्यांच्याकडे स्वतःची हक्काची शेती आहे पण पाण्याचा स्रोत नाही, त्यांच्यासाठी ही योजना संजीवनी आहे.

मिळणारे घटक आणि तांत्रिक अनुदान मर्यादा:

घटकाचे नाव	अनुदान रक्कम (मर्यादा)	महत्वाच्या अटी
नवीन विहीर	₹ २,५०,०००/-	विहीर ६ मीटर पेक्षा जास्त खोल असावी.
जुनी विहीर दुरुस्ती	₹ ५०,०००/-	विहीर किमान १० वर्ष जुनी असावी.
इनवेल बोअरिंग	₹ २०,०००/-	विहिरीच्या आत बोअरिंग करणे.
पंप संच	₹ २५,०००/-	ISI मार्क असलेला पंप आवश्यक.
ठिबक सिंचन	१००% अनुदान	पाण्याची बचत करणे बंधनकारक.

२. बिरसा मुंडा कृषी क्रांती योजना (सविस्तर)

ही योजना अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी समर्पित आहे. आदिवासी बांधवांच्या शेतीला शाश्वत सिंचन मिळावे म्हणून सरकार यावर विशेष लक्ष देत आहे.

योजनेचे वैशिष्ठ्य:

नक्षलग्रस्त भागात (उदा. गडचिरोली, चंद्रपूर) या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी उत्पन्नाच्या अटीमध्ये पूर्णपणे सूट देण्यात आली आहे. पुणे जिल्ह्यासारख्या इतर भागात मात्र उत्पन्न मर्यादा १.५० लाख रुपये आहे.

🔎 पात्रतेचे सखोल निकष

• जमीन धारणा: लाभार्थ्याकडे किमान ०.२० हेक्टर ते ६.०० हेक्टर पर्यंत जमीन असणे आवश्यक आहे.
• विहीर अंतर नियम: प्रस्तावित नवीन विहीर आणि आधीच्या विहिरीमध्ये किमान ५०० फुटांचे अंतर असणे आवश्यक आहे (काही भागात नियम बदलू शकतात).
• भूजल सर्वेक्षण: विहीर खोदण्यापूर्वी भूजल सर्वेक्षण विभागाकडून पाण्याचा दाखला घेणे आवश्यक आहे.
• प्रतिज्ञापत्र: लाभार्थ्याने यापूर्वी अशा कोणत्याही सिंचन योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा.
• बँक आधार लिंकिंग: अनुदान थेट खात्यात (DBT) येत असल्यामुळे बँक खाते आधारशी लिंक असावे.

📋 अर्जासाठी लागणारी कागदपत्रे (चेकलिस्ट)

✔️ ७/१२ उतारा व ८-अ उतारा

✔️ जातीचा वैध दाखला

✔️ तहसीलदार उत्पन्न दाखला

✔️ रेशन कार्ड (सर्वांची नावे)

✔️ आधार कार्ड व बँक पासबुक

✔️ विहीर नसल्याचे प्रमाणपत्र (तलाठी)

✔️ संमती पत्र (सामायिक क्षेत्र असल्यास)

✔️ भूजल सर्वेक्षण अहवाल

❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

प्रश्न १: मला आधी ठिबक सिंचनाचा लाभ मिळाला आहे, मी विहिरीसाठी अर्ज करू शकतो का?
हो, सिंचन साहित्याचा लाभ घेतला असला तरी नवीन विहिरीसाठी तुम्ही पात्र आहात.

प्रश्न २: नवीन विहीर मंजूर झाल्यावर काम कधी सुरू करायचे?
जोपर्यंत कृषी विभागाकडून तुम्हाला 'पूर्व संमती' (Pre-Sanction) पत्र मिळत नाही, तोपर्यंत काम सुरू करू नये.

प्रश्न ३: अनुदानाचे पैसे कधी मिळतात?
काम पूर्ण झाल्यावर कृषी सहाय्यक त्याचे जिओ-टॅगिंग करतात आणि त्यानंतर १५ ते ३० दिवसात पैसे खात्यात येतात.

प्रश्न ४: बारामती तालुक्यासाठी अर्ज कुठे करायचा?
बारामती तालुक्यातील शेतकरी सोमेश्वरनगर येथील आमच्या केंद्रावर प्रत्यक्ष भेट देऊ शकतात.

येथे भेट द्या

आपले सरकार सेवा केंद्र - वाघळवाडी

पत्ता: रेणुकानगर, सोमेश्वरनगर, वाघळवाडी,
ता. बारामती, जि. पुणे - ४१२३०६.
संपर्क: अधिक माहितीसाठी प्रत्यक्ष केंद्रावर यावे.

वेळ: सकाळी ९:०० ते संध्याकाळी ८:०० पर्यंत

तुम्ही पात्र आहात का? आजच चेक करा!

WhatsApp वर माहिती मिळवा 📩

Tags: Dr. Ambedkar Krushi Swavlamban Yojana, Birsa Munda Yojana 2026, Vihir Anudan Maharashtra, Mahadbt Farmer Login, Someshwarnagar Government Schemes, Aaple Sarkar Seva Kendra Waghalwadi Baramati.